← Danh mục tài liệu · raw markdown

Tư liệu bệnh học cho bệnh nhân ảo — quy trình, bản quyền và cách phát triển nguồn

Ghi chú kỹ thuật thuộc đề án VIETAL, nhánh Bệnh nhân ảo / ngân hàng hình ảnh dấu chứng.
Cập nhật: 08/11/2026. Người phụ trách: Ban điều hành đề án; hỗ trợ kỹ thuật: Hermes.
Tài liệu này dùng để: (1) người mới vào làm tiếp được ngay, (2) trả lời khi có ai hỏi về bản quyền,
(3) làm căn cứ phát triển nguồn tư liệu trong các giai đoạn sau.

---

1. Mục tiêu và phạm vi

Bệnh nhân ảo (dv.badt.vn/ai/virtualpatient) cần ảnh dấu chứng lâm sàng để:

Ba yêu cầu này đồng thời, không đánh đổi: ảnh đẹp mà không rõ giấy phép thì không dùng; ảnh rõ giấy phép

mà lộ mặt bệnh nhân thì cũng không dùng.

---

2. Ngân hàng ảnh đang có — kiến trúc lưu và nơi tra cứu

2.1 Nơi lưu

Thành phầnVị trí
Bản ghi danh mụcMySQL bsgd_content.glossary @ 192.168.1.244 (id 21125–21711)
Tệp ảnhmay253:/var/www/html/bsgdtphcm.vn/public_html/api/upload/ → https://bsgdtphcm.vn/api/upload/<tên tệp>
Trang duyệt cho người dùnghttps://dv.badt.vn/ai/virtualpatient/uploads/sign_map/
Danh mục dấu chứng (máy đọc)repo may250:~/llm_research/virtual_patient_image/sign_map.json
Hồ sơ kỹ thuật chi tiếtrepo trên docs/4_17_ngan_hang_anh_chan_thuong_than_kinh.md

2.2 Cấu trúc 3 tầng trong glossary

Ngân hàng hình ảnh dấu chứng lâm sàng      id 21125
  Da và niêm mạc                           id 21126   ← vùng khám
    DS-01 · Trứng cá … – ảnh Wikimedia 01  id 21455   ← ảnh, info = <img> + mô tả, reference = JSON nguồn

Chi – bàn tay – bàn chân · Móng · Toàn thân – tổng trạng · Chấn thương – Cấp cứu · Thần kinh – Cơ – Vận động.

`ten_vi, ten_en, nhom, vung, hinh_thai, phan_bo, mau_bo_be_mat, dau_hieu_kem, dau_hieu_am_tinh,

chan_doan_phan_biet, diem_giang_day, cau_mo_ta_benh_an`.

2.3 Số lượng hiện tại (đếm từ CSDL, 08/11/2026)

Nguồn ảnhSố ảnhGhi chú
PMC Open Access (CC BY)41lâm sàng thật, có PMCID + DOI
Wellcome Collection (CC BY / PD)18lâm sàng thật, ghi credit từng ảnh
Wikimedia Commons (CC BY / CC BY-SA / CC0 / PD)470lâm sàng thật, có tên tác giả từng ảnh
Tái tạo từ ca nội bộ (ComfyUI img2img, denoise 0,15–0,22)17ảnh gốc KHÔNG công khai, chỉ giữ post_id nội bộ
Mô phỏng RealVisXL (denoise 0,18)51cần rà lại: nhiều ảnh gần trùng ảnh Wikimedia gốc
Tổng612 dòng (608 đang hiện)38 dấu chứng; 2 dấu chứng còn trống

Trạng thái các dấu chứng khó: đợt 08/11 đã lấp được amputation (1 ảnh mỏm cụt, PMC CC BY) và

wrist_drop (2 ảnh). Còn 2 dấu chứng chưa có ảnh: fracture_deformity (biến dạng chi do gãy xương),

dislocation (trật khớp) — xem mục 6.2.

Trang duyệt in rõ ghi chú "chưa có ảnh nguồn mở" cho ba dấu này; đó là chủ ý, đừng xoá.

---

3. Quy trình làm việc (7 bước, đã chạy thật)

Bước 1 — Chọn dấu chứng và khoá tìm kiếm

Mỗi dấu chứng phải có: mã DS-xx, slug tiếng Anh, từ khoá tiếng Anh (2–3 biến thể), category Wikimedia

tương ứng. Không tìm bằng tiếng Việt trên kho quốc tế.

Bước 2 — Tải ảnh theo category, không theo từ khoá

ImageDescription, UsageTerms, URL trang gốc.

Bước 3 — Lọc tự động trước khi soi

Loại theo: giấy phép không phù hợp (NC/ND) · từ khoá xấu trong tên/mô tả (histology, micrograph, CT, MRI,

ultrasound, ECG, graph, chart, culture plate, dermoscopy, phylogenetic, gel, dog, cat, specimen) ·

ảnh nhỏ hơn 700 px · trùng với ảnh đã nạp (so reference.title/source_title).

Bước 4 — Soi bằng mắt trên contact sheet

giống bệnh", cũng không biết ảnh chụp con chó hay tờ đơn thuốc.

Bước 5 — Xử lý ảnh (chỉ khi cần ẩn danh)

vùng mặt** (pixelate + Gaussian), không cố giữ mặt.

Bước 6 — Nạp vào glossary

20261108_cm_ds35_hematoma_02.jpg · 20261108_in_ds25_bedsore_bedsore_61_v0.jpg.

post_id) vì cột này bị cắt khoảng 600 ký tự.

Bước 7 — Công bố và kiểm chứng

---

4. Bản quyền — khung quyết định (phần quan trọng nhất)

4.1 Bốn câu hỏi phải trả lời trước khi dùng một ảnh

1. Ai là chủ bản quyền? (tác giả/cơ quan) — phải ghi được tên.

2. Giấy phép là gì? (ghi rõ phiên bản: CC BY 4.0, CC BY-SA 3.0, CC0, Public Domain…).

3. Có được BIẾN ĐỔI không? — cắt, làm mờ, ghép chữ đều là biến đổi. Đây là câu hay bị bỏ qua nhất.

4. Dùng thương mại hay không? — đề án giảng dạy là phi thương mại, nhưng nếu sau này có sản phẩm

thương mại thì giấy phép NC phải thay.

4.2 Bảng giấy phép — dùng được gì

Giấy phépHiển thịBiến đổi (cắt/mờ)Ghi côngKết luận cho dự án
Public Domain / CC0✓✓không bắt buộc (nên ghi)Tốt nhất
CC BY (3.0/4.0)✓✓bắt buộcDùng tốt
CC BY-SA✓✓bắt buộc + chia sẻ lại cùng giấy phépDùng được, phải ghi rõ SA
CC BY-NC✓✓bắt buộc, phi thương mạiDùng nội bộ được; không cho sản phẩm thương mại
CC BY-ND✓✗bắt buộcKhông dùng nếu cần cắt/mờ
CC BY-NC-ND✓✗bắt buộcChỉ hiển thị nguyên bản; không xử lý
"© Bệnh viện / tạp chí" (all rights reserved)✗✗—Phải xin phép bằng văn bản

Nguyên tắc đang áp dụng: ảnh cần cắt khu trú hoặc làm mờ mặt thì bắt buộc nguồn không có ND

(BY, BY-SA, CC0, PD).

4.3 Các nguồn đã kiểm tra thực tế (đừng đoán lại)

NguồnGiấy phép thậtDùng được cho dự án?
Wikimedia Commonstừng tệp: CC BY, CC BY-SA, CC0, PD✓ (đọc extmetadata từng ảnh)
PubMed Central (bài CC BY)CC BY 4.0✓
Wellcome CollectionCC BY 4.0 / PD✓
CDC Public Health Image Library (PHIL)Public Domain✓
Openverse (Flickr, Europeana)từng ảnh, lọc cc0,by,by-sa✓ nhưng phải soi tay
StatPearls (NCBI Bookshelf)CC BY-NC-ND 4.0⚠ hiển thị nguyên bản, cấm cắt/mờ
DermNet NZCC BY-NC-ND + điều khoản riêng⚠ như trên, hạn chế
RadiopaediaCC BY-NC-SA từng ca⚠ được biến đổi nhưng phải share-alike
Google Imageskhông phải nguồn — là công cụ tìm✗ mặc định

4.4 Google Images — vì sao không dùng trực tiếp

Quy trình 60 giây biến ảnh Google thành ảnh dùng được: mở ảnh → "Tìm nguồn ảnh gốc" (Google Lens/TinEye)

→ vào trang gốc → đọc giấy phép ở chân trang → nếu CC BY/CC0/PD thì tải từ trang gốc và ghi công;

nếu là bài PMC/DOAJ ghi CC BY thì dùng; nếu chỉ ghi "©" thì gửi email xin phép và lưu thư trả lời.

4.5 Mẫu ghi công (bắt buộc trong info của mỗi ảnh)

Ảnh: <Tác giả> — "<Tên tệp gốc>", <Tổ chức>, giấy phép CC BY 4.0.
Nguồn: <URL trang gốc> (truy cập 08/11/2026).

Với PMC: thêm PMCID: PMCxxxxxxx · DOI: 10.xxxx/xxxx.

Với ảnh nội bộ: Ảnh mô phỏng, tái tạo từ ca nội bộ; ảnh gốc không hiển thị và không công khai.

4.6 Bằng chứng khi bị hỏi

Mỗi dòng glossary giữ reference JSON gồm: file, license, url, artist, pmcid/doi/post_id, sha256.

Đây là hồ sơ pháp lý của ảnh — không được ghi đè mất, không xoá dòng cũ khi thay ảnh

(dùng active=0 để ẩn).

---

5. Y đức và dữ liệu người bệnh

1. Ảnh bệnh nhân thật của bộ môn không được công khai. Kho social.bsgdtphcm.vn không có ghi chú bản quyền

và chứa ảnh người bệnh → chỉ dùng làm nguồn nội bộ, không đưa ảnh gốc lên thư viện.

2. Đường đang dùng: tái tạo bằng img2img với denoise rất thấp (0,15–0,22) để ảnh gần như gốc nhưng

không còn là ảnh bệnh nhân; reference chỉ giữ post_id để truy vết nội bộ.

3. Ẩn danh không đến từ việc làm mờ ảnh — phải loại ngay ở khâu chọn nguồn: ảnh có mặt, thẻ bệnh viện,

giấy tờ, hình xăm, vùng nhạy cảm thì loại.

4. Ảnh có tổn thương ở vùng mặt: cắt khu trú hoặc làm mờ hoàn toàn vùng mặt, không cố giữ mặt.

5. Mọi ảnh mô phỏng phải dán nhãn: "ảnh mô phỏng – không phải bệnh nhân thật", không dùng làm bằng chứng

ca bệnh, không dùng để chẩn đoán.

6. Ảnh do bộ môn tự chụp: phải có đồng thuận của người bệnh (mã own_consent trong reference),

lưu giấy đồng thuận riêng, không lưu trong thư mục ảnh.

7. Không "làm đẹp" bệnh nhân, không làm đậm tổn thương, không gán bệnh vào lứa tuổi/giới không điển hình.

---

6. Cạm bẫy đã trả giá (ghi lại để không mất thời gian)

6.1 Ảnh AI sinh — giới hạn đã gặp

(đang chờ quyết định ẩn hay giữ).

6.2 Nguồn không ra ảnh (đã thử, đừng thử lại)

toàn X-quang; Amputations 50 ảnh → phần lớn xương khảo cổ, bia mộ; Edema 40 ảnh → tượng sáp.

ảnh bệnh nhân nằm giường). Kho này mạnh về da liễu và vết thương.

6.2b Kết quả đợt khai thác 08/11 (Wellcome + PMC + CDC PHIL)

và ID IIIF; tải qua iiif.wellcomecollection.org/image/<ID>/full/1600,/0/default.jpg.

38 chủ đề × 8 → 221 ảnh tải về, soi tay giữ 18 (tỉ lệ 8%).

Lý do loại: kho Wellcome phần lớn là tranh vẽ, bản khắc, áp phích quảng cáo thuốc, ảnh thực vật

(từ khoá "scabies" ra hoa Scabiosa, "herpes zoster" ra cây). Ảnh dùng được thường là ảnh lâm sàng đen trắng

lịch sử (psoriasis thân mình, vitiligo, urticaria) — chấp nhận được cho giảng dạy, cần ghi rõ "ảnh lịch sử".

amputation (mỏm cụt đang liền) và wrist_drop (2 ảnh tổng), thêm loét tĩnh mạch, phù ấn lõm, nấm miệng, EM, bỏng.

Bài chấn thương vẫn chủ yếu là X-quang/CT → tỉ lệ giữ rất thấp.

bằng postback/JS, HTML tải về không có danh sách pid; không có endpoint JSON (không thấy .asmx/.ashx).

Nhưng đã xác định được đường tải trực tiếp: https://wwwn.cdc.gov/phil/details.aspx?pid=<PID> trả trang

chi tiết chứa PHIL_Images/<PID>/<PID>_lores.jpg (ảnh public domain, CDC).

⇒ Nếu có danh sách PID (hoặc mở đúng bộ ảnh trên web rồi lấy pid), tải ảnh chỉ là một lệnh curl mỗi ảnh.

Cách gợi ý lần sau: dùng trình duyệt thật (CDP) tìm trên PHIL rồi thu URL details.aspx?pid=….

6.3 Bẫy kỹ thuật

(nếu không sẽ tạo tên trùng và bị dedupe, mất ảnh mà không báo lỗi).

---

7. Cách phát triển nguồn tư liệu bệnh học (lộ trình)

7.1 Ngắn hạn — khai thác kho mở có giấy phép rõ (đang làm)

NguồnThế mạnhCách lấy
Wellcome Collectionkho ảnh y học lớn, CC BY/PD, ảnh lâm sàng + lịch sửIIIF + API catalogue, lọc license từng ảnh
CDC PHILpublic domain, mạnh bệnh truyền nhiễmtải theo bộ ảnh/ từ khoá, ghi PHIL ID
PMC Open Accessảnh lâm sàng trong bài CC BY, có PMCID + DOIHTML bài + cdn.ncbi.nlm.nih.gov, lọc CC BY từng bài
Wikimedia Commonsphủ rộng nhất, nhiều category chuyên khoacategorymembers + extmetadata

Mục tiêu số lượng: mỗi dấu chứng ≥ 5 ảnh thật; dấu chứng nào chưa đạt thì ghi rõ "chưa đủ" trên trang duyệt.

7.2 Trung hạn — tự tạo nguồn (quan trọng nhất về lâu dài)

Quy ước chụp ảnh dấu chứng của bộ môn (áp dụng cho mọi ca gặp tại phòng khám/bệnh viện):

1. Xin đồng thuận trước, ghi mã đồng thuận; người bệnh có quyền từ chối, không ảnh hưởng điều trị.

2. Ba khung mỗi tổn thương: toàn cảnh vùng cơ thể → vùng tổn thương → cận chi tiết.

3. Nền trơn, ánh sáng đều (không dùng flash trực tiếp), có vật chuẩn kích thước (thước/thẻ).

4. Vùng mặt: chụp che mắt ngay khi chụp hoặc chụp chỉ vùng tổn thương.

5. Không chụp thẻ bệnh viện, giấy tờ, người xung quanh.

6. Đặt tên ngay khi chụp: DS-xx_yyyymmdd_số thứ tự và ghi vào sổ theo dõi.

7. Mỗi ca 3–5 ảnh là đủ; chất lượng hơn số lượng.

Nguồn khác trong trung hạn:

CC BY hoặc văn bản đồng ý; lưu lại email.

cần quyết định riêng của Ban điều hành vì khác bản chất "dấu chứng khám lâm sàng".

7.3 Dài hạn — quản trị kho tư liệu

---

8. Việc còn lại của nhánh này

ViệcTrạng thái
Ba dấu chứng gãy xương biến dạng / trật khớp / cụt chiđể trống có chủ đích, chờ ảnh tự chụp hoặc quyết định thêm lớp hình ảnh học
51 ảnh mô phỏng gần trùng ảnh Wikimedia gốcchờ quyết định ẩn (active=0) hay giữ
28 ảnh có mặt người bệnh trong kho socialđã nhận diện, chưa cắt khu trú/làm mờ (quy trình đã chuẩn bị)
Mở rộng Wellcome + PMCxong đợt 08/11: Wellcome +18, PMC +10 (đã nạp, đã kiểm URL)
CDC PHILchưa làm được — tìm kiếm bằng JS; đã biết đường tải details.aspx?pid=
Quy ước chụp ảnh của bộ mônđã soạn (mục 7.2), cần ban hành thành văn bản nội bộ

---

9. Liên hệ và tài liệu liên quan

4_16_ngan_hang_anh_that.md, 4_17_ngan_hang_anh_chan_thuong_than_kinh.md.

pick_commons.py, bsgd_signbank_commons.py, bsgd_signbank_internal.py, build_signmap_page2.py.